In Armoede uitgelegd aan mensen met geld weet de auteur Tim ‘S Jongers — zelf ervaringsdeskundige — zichtbaar te maken wat het écht betekent om te leven met structurele financiële beperkingen. Het boek is interessante combinatie van cijfers die hij vertaalt naar concrete voorbeelden en verhalen, gevoelens en inzichten die je als lezer raken én aan het denken zetten.
De schrijver weet in het begin van zijn boek al snel de snaar te raken hoe mensen die geen ervaring met armoede hebben in het algemeen denken over mensen in armoede met bijvoorbeeld “Dan moeten ze maar de tering naar de nering zetten” of hoe ze het probleem van armoede daarmee bagataliseren.
Tim ‘S Jongers laat overtuigend zien dat armoede in kapitaal vaak samengaat met ook sociale armoede (geen netwerk om op terug te vallen), culturele armoede en zoals hij dat munt ‘institutionele armoede’. Dat laatste wil zeggen dat juist deze doelgroep moeite heeft met een beroep doen op de voorzieningen die voor deze doelgroep in het leven is geroepen.
Overigens is het denken in termen van ‘doelgroepen’ op zichzelf al fout omdat je ervoor moet waken om in dit soort gemeenplaatsen te denken want ieder verhaal is uniek.
Meer nog dan dit brengt het boek het besef dat veel beleid wordt uitgestippeld door hoogopgeleiden die zelf nooit aan den lijve (letterlijk) hebben ondervonden wat het betekent om arm te zijn. De schrijver laat dan ook overtuigend zien waarom het betrekken van ervaringsdeskundigen onmisbaar is bij het vormgeven van beleid of dienstverlening. Niet pas aan het einde van een traject, om te ‘toetsen’ of iets goed voelt, maar juist aan het begin — bij het formuleren van de onderzoeksvraag of ontwikkelrichting. Alleen dan ontstaat beleid dat aansluit op de werkelijkheid van mensen voor wie het bedoeld is.
De kern van ’S Jongers’ betoog is duidelijk: om armoede echt te bestrijden, moeten we niet de mensen in armoede viseren, maar de blik van mensen mét geld op armoede veranderen. Juist zij bepalen de regels, voorwaarden en oplossingen — vaak moraliserend en misplaatst — terwijl ervaringsdeskundigen zoals de auteur zelf aan den lijve ondervinden hoe veelkantig armoede écht is. Dit inzicht maakt het boek een urgente wake-upcall voor beleidsmakers en professionals.
’S Jongers rekent af met mythes zoals de meritocratie en symptoombestrijding, en pleit voor investeren in mensen – à la Nobelprijswinnaar James Heckman – als slimste strategie. Dit levert rendement op voor individu én samenleving. Ondanks zijn eigen succes blijft armoede doorsijpelen in zijn zelfbeeld, wat de blijvende impact treffend illustreert.
Het zeer goed leesbare boek bevat voor iedereen die werkt aan maatschappelijke vraagstukken, in beleid, zorg, of dienstverlening, een waardevolle uitnodiging om anders te kijken — en vooral: om te beginnen bij de ervaringsdeskundigen zelf.
Voor liefhebbers van luisterboeken. De schrijver – een Vlaming van origine – heeft het boek zelf ingesproken waardoor zijn eigen verhalen ook echt ‘zijn verhalen’ zijn. De moeite waard…
Het boek is verkrijgbaar bij bijvoorbeeld bol.com of managementboek.nl.
Tim ’S Jongers (1981) is een Belgische politicoloog, bestuurskundige en publicist die zich in zijn werk richt op armoede en ongelijkheid in de samenleving. Hij groeide zelf op in armoede, studeerde later verder en deed onderzoek naar armoede, waarna hij beleidsvoorstellen ontwikkelde om deze terug te dringen. Sinds 2022 is hij directeur van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Daarnaast schrijft hij onder meer voor De Correspondent – de uitgever van het boek – en publiceerde hij eerder het succesvolle boek Beledigende broccoli
